Xu hướng chuyển đổi số đối với giáo dục nghề nghiệp trên thế giới

Chuyển đổi số giáo dục nghề nghiệp trong bối cảnh hiện nay

Cùng với sự bùng nổ và phát triển của Các mạng Công nghệ 4.0, nhu cầu chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp bắt nguồn từ nhu cầu của các doanh nghiệp, các lĩnh vực và ngành nghề đối với lao động có kỹ năng kỹ thuật số mới; từ nhu cầu của đội ngũ giảng viên muốn có các công cụ học tập điện tử để đáp ứng sự thay đổi của ngành học hoặc muốn nâng cao hiệu quả giảng dạy; từ nhu cầu của người học, giúp họ thích ứng với môi trường làm việc và trải nghiệm quá trình số hóa, có kỹ năng kỹ thuật số tốt hơn nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong tương lai (EC, 2020).

Để đáp ứng những nhu cầu đó, đòi hỏi việc đào tạo cần thay đổi 3 kỹ năng chính của lao động trong các ngành sản xuất, dịch vụ gồm: Năng lực kỹ thuật số chung; Năng lực kỹ thuật số chuyên biệt và kỹ năng chuyển đổi. Trong đó, kỹ thuật số trở thành động lực, hỗ trợ điện tử cho sự phát triển các kỹ năng trên; giúp liên kết các loại hình dạy và học cụ thể, phát triển xã hội học tập/hợp tác, học tập dựa trên dự án, học thông qua lĩnh vực, dạy học lấy người học làm trung tâm; tạo điều kiện cho giáo viên trong điều chỉnh phương pháp sư phạm, chương trình giảng dạy phù hợp với nhu cầu việc làm của thế giới hiện đại (Echazarra & cộng sự, 2016). Các mô hình giáo dục nghề nghiệp tại Iceland, Đan Mạch, Thụy Điển là minh chứng rõ nét cho cách tiếp cận này (EC, 2019).

Vai trò của chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp ngày càng trở nên quan trọng, giúp đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho các nghề có trình độ công nghệ thấp và trung bình; đáp ứng nhu cầu lao động của các ngành nghề mới. Vì vậy, quá trình chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp có thể được định nghĩa là quá trình thay đổi phương thức học tập, hướng tới tất cả các nhóm có nhu cầu; trên nền tảng kỹ thuật số điện tử, cho phép người học và người dạy thực hiện bằng hình thức chia sẻ trực tuyến, cho phép được tùy chỉnh và cung cấp phản hồi tức thì trong thời gian, không gian thực và ảo. Trong đó, các nội dung và tài nguyên học tập được chia sẻ rộng rãi, góp phần thúc đẩy các kỹ năng mới bằng cách sử dụng các phương tiện phổ biến ngoài nơi học tập (EC, 2020).

Sự chuyển đổi số có thể giúp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tạo nên những thay đổi căn bản trong việc tạo ra những kỹ năng cần thiết trong thời đại Cách mạng công nghệ 4.0, là yếu tố then chốt để đáp ứng các mục tiêu phát triển bền vững, đòi hỏi hệ thống giáo dục nghề nghiệp phải trang bị điều kiện cần để bắt kịp tiến độ và đảm bảo độ mở của quá trình học tập và khả năng tiếp cận học tập, phát triển văn hóa chia sẻ. Để làm được điều đó, điều kiện cần bao gồm:

Thứ nhất, cần thay đổi tư duy và có nhận thức đúng đắn về chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp của không chỉ nhà lãnh đạo, quản lý mà đối với tất cả các bên liên quan, nhất là người học, giảng viên, cộng đồng doanh nghiệp, các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý nhà nước…

Thứ hai, việc chuyển đổi số được bắt đầu từ phát triển cơ sở hạ tầng công nghệ mới, áp dụng đồng bộ cả phần cứng, phần mềm và các nền tảng (flatform) để toàn bộ hoạt động giáo dục và quản lý số được diễn ra bình thường; đảm bảo tính tương thích và kết nối; khả năng tích hợp và “có thể tiếp cận được” trên cùng một nền tảng. Nền tảng này cho phép các hoạt động giảng dạy, quản lý, học tập, kiểm tra, đánh giá, thi cử, quản lý người học và việc giảng dạy, cũng như toàn bộ việc tương tác giữa người học với giáo viên và nhà trường cùng diễn ra.

Thứ ba, cần nâng cao năng lực quản lý của đội ngũ lãnh đạo ngành, lãnh đạo cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng như giáo viên, người học về chuyển đổi số, giúp họ tìm ra cách thức nắm bắt, quản lý hoạt động dạy và học trên không gian ảo, làm chủ công nghệ cũng như hiểu rõ giới hạn của công nghệ; cần có khả năng sử dụng công nghệ và kỹ năng mới để tổ chức các hoạt động trong và ngoài lớp học, duy trì sự tập trung của học viên vào các nhiệm vụ và hoạt động học tập; thay đổi cách thức tổ chức và dạy học, chú trọng nhiều vào đào tạo khả năng tư duy phản biện và thích ứng với môi trường kỹ thuật số của học viên.

Giáo dục nghề nghiệp là một lĩnh vực đặc biệt, khác so với các lĩnh vực giáo dục khác bởi giáo dục nghề nghiệp có sự liên hệ chặt chẽ giữa người sử dụng lao động và thị trường lao động; đòi hỏi lộ trình chuyển đổi số của giáo dục nghề nghiệp cũng cần có cách thức riêng phù hợp với các bên liên quan, nhất là người học, người sử dụng lao động và cơ sở giáo dục nghề nghiệp, không đơn giản chỉ là “cắt – dán” như các hình thức giáo dục khác. Để tạo ra sự thay đổi trong toàn bộ hệ thống giáo dục nghề nghiệp, đòi hỏi cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cơ bản: lấy việc học làm trung tâm; coi quá trình dạy – học là quá trình cộng tác, mang tính xã hội; coi trọng động cơ và cảm xúc của người học; sử dụng các hình thức đánh giá phù hợp; thúc đẩy kết nối theo chiều ngang trong các hoạt động học tập và các môn học trong và ngoài trường học.

Từ đó, có thể tạo nên sự chuyển đổi mạnh mẽ hệ sinh thái giáo dục nghề nghiệp ở 3 khía cạnh: cốt lõi của môi trường sư phạm giáo dục nghề nghiệp; hình thành các “tổ chức” với khả năng lãnh đạo học tập mạnh mẽ; mở rộng và gắn kết các mối quan hệ đối tác cho các bên liên quan từ gia đình, cộng đồng đến các tổ chức văn hóa, doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học khác (Hình) (EC, 2020).

Xu hướng chuyển đổi số đối với giáo dục nghề nghiệp trên thế giới
Hệ sinh thái phát triển giáo dục nghề nghiệp trong thời đại kỹ thuật số

Các giai đoạn chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp

Việc nghiên cứu chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp tại nhiều quốc gia rút ra quá trình chuyển đổi thường trải qua 4 giai đoạn cơ bản (EC, 2020):

Giai đoạn 1: giai đoạn kỹ thuật số hóa, tuy nhiên chỉ đơn thuần là sự thay đổi về kỹ thuật, tầm nhìn của tổ chức vẫn chưa thay đổi, kỹ thuật số chưa thâm nhập và tổ chức, các hoạt động dạy – học chưa thay đổi về căn bản, các kế hoạch đầu tư và nguồn lực đầu tư còn nhiều hạn chế.

Giai đoạn 2: số hóa được áp dụng, tầm nhìn và chính sách chuyển đổi số của tổ chức bắt đầu được hình thành tuy nhiên còn nhiều hạn chế, cơ sở vật chất và nguồn lực, mô hình hoạt động của tổ chức có sự thay đổi theo hướng đa dạng hóa hơn, bắt đầu có sử dụng phần mềm và phát triển chuyên môn ngoài chương trình chung; có sự tham gia của các bên liên quan nhưng mô hình dạy – học vẫn tập trung vào giáo viên, vào các chủ đề dạy học.

Giai đoạn 3: tích hợp số hóa, tích hợp các chủ đề số hóa trong tầm nhìn của tổ chức giáo dục, chuyển phương pháp sư phạm truyền thống sang phương pháp tiếp cận cộng tác và lấy người học làm trung tâm; hệ thống thể chế, chính sách của cơ sở giáo dục nghề nghiệp có nhiều thuận lợi để phát triển tích hợp số cho các môn học riêng lẻ; phát triển mạng lưới đối tác địa phương và toàn cầu; phương pháp đánh giá đã được tích hợp với nhiều phương tiện để đánh giá thành tích của học viên.

Giai đoạn 4: số hóa được tích hợp trong toàn bộ cộng đồng học tập; phương pháp sư phạm hướng tới cung cấp tư duy phản biện, phong cách học tập ưa thích và hợp tác. Công nghệ thông tin và truyền thông (ICT – Information Communication Technology) trở thành phần tất yếu trong sự phát triển tổng thể của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, các nguồn lực phát triển số được đa dạng hóa, chưa nhiều yếu tố ảo; phát triển cộng đồng học tập tích hợp; tăng cường tự chủ cá nhân trong quản lý sự phát triển của người học; đánh giá học tập trở nên liên tục, dựa trên dự án, mang tính tổng thể và kết thúc mở, có sự tham gia của cộng đồng.

Như vậy, để có thể chuyển đổi số thành công trong các đơn vị giáo dục nghề nghiệp, cần xác định vị trí của từng cơ sở trong quá trình chuyển đổi số, từ đó đưa ra những chính sách linh hoạt, phù hợp để duy trì kết quả, tích hợp kết quả vào toàn bộ chiến lược dạy và học (Flavin, 2013; Bayne & Ross, 2014); không chỉ giúp số hóa kỹ thuật dạy – học; mà còn thay đổi phương pháp sư phạm, chương trình giảng dạy và môi trường học tập (MMB Institute, 2019).

https://seotravel.net/nhung-noi-dung-chinh-trong-chuyen-doi-so-giao-duc-nghe-nghiep/

https://seotravel.net/su-dung-cac-cong-nghe-ky-thuat-so-la-nhu-cau-cap-thiet-trong-dich-vu-ban-le/

5/5 - (2 bình chọn)

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

This site uses cookies. By browsing this website, you agree to our use of cookies. Visit our Privacy Policy